Szkoła i oświata w Chronowie

Pierwsza placówka oświatowa w Chronowie, o charakterze instytucji państwowej, powstała w 1902 roku. Wcześniej, już w XV wieku istniała tu szkoła parafialna, która spełniała swoje zadania kształcenia zdolnych miejscowych dzieci, głównie dla potrzeb kościoła. Warto podkreślić, że już w 1400 roku w annałach Uniwersystetu Jagiellońskiego znajdujemy studenta Błażeja syna Pełki z Chronowa, który na pewno wyszedł z miejscowej szkoły parafialnej. Szkółka ta potwierdzana jest w wielu dokumentach aż do 1806r. Później jej funkcję przejęła „organistówka”, a parafialną dziatwę uczył organista.

Na przełomie XIX i XX wieku w okolicznych miejscowościach coraz gęściej zaczęły powstawać państwowe szkoły ludowe. Również i mieszkańcy Chronowa podjęli wysiłek uruchomienia szkoły z prawdziwego zdarzenia.

 Jej pierwszym etatowym nauczycielem był Jan Piwowarczyk, jednak z powodu braku zaplecza dydaktycznego naukę zorganizowano w wynajętym pomieszczeniu, w nowowybudowanym w domu Marcina Liszki, który spełniał podstawowe potrzeby szkoły.

W 1904 roku nauka odbywała się już w opuszczonych zabudowaniach dworskich, oczywiście większych od wiejskiej izby. Stało się to możliwe po rozparcelowaniu majątku ziemskiego (gruntów) i przekazaniu budynków dla potrzeb wsi przez rodziny Salerów i Ślaskich. We dworze znalazło się także miejsce na mieszkanie dla nauczyciela. Szkoła w Chronowie w początkowym okresie swojego działania realizowała program nauczania, który obejmował takie przedmioty jak: język polski, rachunki, śpiew, geografię, fizykę, przyrodę, religię oraz roboty ręczne i gimnastykę. Realizowanie ówczesnej ustawy o upowszechnianiu szkolnictwa kosztowało mieszkańców Chronowa wiele wysiłków, a także nakładów finansowych.

Kolejną siedzibą szkoły na przestrzeni wieków stał się obecny obiekt oddany na potrzeby oświaty w 1911 roku. Wówczas szkoła została podniesiona do ranki szkoły dwuklasowej i w takiej formie przetrwała do roku 1945.

Na przestrzeni lat 1902-1939 szkołę opuściło wielu uczniów wykształconych na poziomie elementarnym, a 17 z nich ukończyło szkoły średnie, co stanowiło znaczny wzrost w stosunku do funkcjonującej w latach 1867-1902 szkółki parafialnej, z której wyszło tylko 4 uczniów kontynuujących dalszą naukę. W tamtym okresie w poziomie wykształcenia ważną rolę odegrały skromne, ale i tak rozchwytywane materiały zgromadzone w szkolnej biblioteczce. Były to między innymi czasopisma religijne i artykuły o tematyce rolniczej. Ten okres powolnego wzrostu szkolnictwa zachwiał czas okupacji.

Szkoła chronowska od roku 1939 zeszła do szeroko rozumianego podziemia. Początkowo tajnie uczyło się pięcioro dzieci na poziomie szkoły podstawowej wraz z przybyciem do Chronowa Państwa Suchorowskich z Kielc, którzy chcieli tu przeczekać czasy okupacji. Rozwinięty przy ich pomocy program dydaktyczny przerodził się „na poziom średni”, co było w tamtym czasie ewenementem. I tak na przełomie 1943 i 1944 roku dwóch uczniów kształciło się w zakresie szkoły podstawowej oraz dwudziestu uczniów w zakresie szkoły średniej. Wielu absolwentów tej szkoły kończyło z powodzeniem studia wyższe.

W tym czasie również równolegle do życia oświatowego tętniło życie kulturalne, a jego przejawem było utworzenie za sprawą Stanisława Suchorowskiego miedzy innymi wiejskiego chóru męskiego, zespołu smyczkowego oraz orkiestrowego.

W latach 1956-1957 na podstawie ustawy o reformie szkolnictwa rozpoczęła proces dydaktyczny w wymiarze ośmioklasowym. W czasie lat powojennych budynek szkoły przechodził liczne prace remontowe. Jednym z ważniejszych był remont z 1984 roku nastąpiła wtedy między innymi instalacja centralnego ogrzewania, wymiana podłóg na parkietowe, wydzielenie toalet.

W latach 90-tych do szkoły chronowskiej uczęszczały dzieci z sąsiedniej Borównej.

Obecnie szkoła może się poszczycić stosunkowo dużym odsetkiem absolwentów kontynuujących naukę na poziomie średnim a po nim na uczelniach wyższych. Niewątpliwie sprzyja temu możliwość indywidualnego podejścia do ucznia z uwagi na klasy o małej liczebności, przyczyny czego można doszukiwać się w malejącym przyroście naturalnym.

Dyrekcja: mgr Ryszard Borgula

Dane teleadresowe:

  • Chronów 173
  • 32-720 Nowy Wiśnicz
  • Tel.: (14) 610-98-85

 


Sample Content